Μεικτό χωριό της επαρχίας Κερύνειας.
Η περιοχή του χωριού Καζάφανι ήταν πυκνοκατοικημένη ήδη από τα προϊστορικά χρόνια. Ωστόσο το χωριό πήρε την σημερινή του ονομασία κατά την εποχή της φραγκοκρατίας, οπότε και αποτελούσε φέουδο. Η ονομασία του χωριού προήλθε από την ιταλική λέξη κάζα που σημαίνει σπίτι και το όνομα Επιφάνιος. Σημαίνει δηλαδή, σπίτι του Πιθανή. Ο Λεόντιος Μαχαιράς αναφέρει δύο φορές το χωριό ως Κάζα Πιθανή, ενώ ο Γεώργιος Βουστρώνιος το γράφει ως Κάζα Πιφάνι. Επίσης κατά την περίοδο της τουρκοκρατίας το χωριό αναφερόταν επίσημα ως Καζά Μπιφάν, ενώ σε παλαιούς, μεσαιωνικούς χάρτες σημειώνεται ως Κάζα Πιφάνι ή Πιφάνι.
Στο χωριό υπάρχει καλά διατηρημένη εκκλησία της Παναγίας του Ποταμού (ή Ποταμίτισσα) του 15ου αιώνα, η οποία κατά τον Gunnis,κάποτε ήταν ολότελα καλυμμένη με τοιχογραφίες από τις οποίες καλύτερα διατηρείται η Ημέρα της Κρίσεως. Ο νάρθηκας στη βόρεια και τη δυτική πλευρά, υπό μορφή γαλαρίας ή στοάς, είναι κάτι όχι συνηθισμένο. Στο δυτικό του άκρο υπάρχει καλά διατηρημένος μεσαιωνικός τάφος πάνω στον τοίχο, με αψίδα από πάνω σαν ουρανός κι ανάγλυφη μορφή ανδρός του 14ου αιώνα.
Η άλλη εκκλησία του χωριού είναι αφιερωμένη στον αρχάγγελο Μιχαήλ, κι΄είναι κτίσμα του 18ου αιώνα.
Το Καζάφανι ήταν, σε παλαιότερες εποχές, γνωστότατο για το παστέλλιν του, που κατασκευαζόταν αρχικά κατά την περίοδο της Φραγκοκρατίας, από ζαχαρόπηχτο χυμό χαρουπιών.
Στο χωριό Καζάφανι αποκαλύφθηκαν το 1972 δύο σημαντικοί τάφοι της Μέσης και Τελευταίας εποχής του Χαλκού, με πολύ πλούσιο αρχαιολογικό υλικό Τα ευρήματα αυτά μαρτυρούν ότι στο χώρο του χωριού υπάρχει μεγάλο νεκροταφείο των δύο αυτών σημαντικών προϊστορικών εποχών του κυπριακού πολιτισμού.
Απογραφή Πληθυσμού του 1973
