Ο Άγιος Γεώργιος είναι κοινότητα της κατεχόμενης Επαρχίας Κερύνειας. Είναι νέο χωριό, περίπου 100 χρόνων. Οι πρώτοι κάτοικοι του χωριού κατέβηκαν από το Κάρμι και το Τριμίθι στην πεδιάδα, «στον Κάμπο», όπου είχαν τα περιβόλια τους με τα πηγάδια και τα «αλακάτια». Σιγά-σιγά μετοίκησαν οι πρώτες οικογένειες και έτσι άρχισε να κατοικείται το χωριό περίπου το 1900 μ.Χ.
Το αρχικό του όνομα ήταν «Αλακάτια» από τα πολλά πηγάδια ή «Κάμπος». Αργότερα το χωριό μετονομάστηκε «Άγιος Γεώργιος», επειδή σε μια σπηλιά βρέθηκε η εικόνα του Αγίου. Έτσι κτίστηκε η εκκλησία του χωριού που αφιερώθηκε στον Άγιο Γεώργιο. Η θέα απ’ τη μικρή εκκλησία ήταν μαγευτική. Από τα παράθυρα της έβλεπες την καταγάλανη θάλασσα και ο φλοίσβος της έσμιγε με τις ψαλμωδίες.
Το μεγάλο πανηγύρι του χωριού ήταν την Καθαρά Δευτέρα. Εδώ μαζεύονταν χιλιάδες ντόπιοι και ξένοι, να χαρούν τις ομορφιές του χωριού, «να κόψουν την μούττην της Σαρακοστής», να διασκεδάσουν και το απόγευμα μασκαρεμένοι ή μη να σεργιανίζουν στον κεντρικό δρόμο του χωριού.
Οι κάτοικοι αρχικά ασχολούνταν με την καλλιέργεια των περιβολιών -το χωριό ήταν ο λαχανόκηπος της πόλης της Κερύνειας. Στη συνέχεια οι λαχανόκηποι μετατράπηκαν σε λεμονόκηπους, που ήταν πιο προσοδοφόροι.
Στον Άγιο Γεώργιο υπήρχαν αγγειοπλαστεία και βιομηχανίες που κατασκεύαζαν μαρμελάδες και λεμονάδες, έβγαζαν πυρηνέλαιο και συσκεύαζαν ελαιόλαδο. Επαύλεις και τουριστικά συγκροτήματα άρχισαν να κτίζονται στον Άγιο Γεώργιο και να υπόσχονται λαμπρό μέλλον στον τομέα του τουρισμού
Γεωγραφική Θέση:
Βρίσκεται 5 χλμ δυτικά της πόλης της Κερύνειας, πάνω στην παραλία, σε υψόμετρο 15M
Πληθυσμός:
Το 1891 κατοικούσαν στην κοινότητα αυτή 17 κάτοικοι, 157 το 1931, 831 το 1960 και το 1973 967.
Χριστιανικοί Ναοί:
Στα όρια της κοινότητας αυτής βρίσκεται η εκκλησία Αγίου Γεωργίου καθώς και το εξωκλήσι Αγίου Φανουρίου,
Περιδιάβαση στο χωριό και προβολή των τοποθεσιών/γειτονιών, Κεντρικών Δρόμων, όπως ήταν το χωριό τον Ιούλιο του 1974,
Παίρνουμε την κεντρική οδική αρτηρία που οδηγεί στα δυτικά χωριά της Κερύνειας. Αφήνουμε πίσω μας τον δρόμο που οδηγεί στη Γλυκιώτισσα στα δεξιά μας, προχωρούμε και σε λίγα λεπτά είμαστε στα κοινοτικά όρια του Αγίου Γεωργίου. Στα αριστερά μας βλέπουμε μια πινακίδα «Αγγειοπλαστείο Κεραμεύς» και ένα κάθετο στενό δρομάκι οδηγεί στο πιο φημισμένο αγγειοπλαστείο της Κύπρου. Λέγεται ότι η φήμη του έφτασε πέρα από τα όρια της Κύπρου και η Βασίλισσα Ελισάβετ είχε παραγγείλει και αγοράσει εκεί ένα σερβίτσιο του τσαγιού. Συνεχίζουμε τη διαδρομή μας κατά μήκος του κεντρικού δρόμου, βλέπουμε στα δεξιά μας το μεγάλο Συνεργατικό Ελαιοτριβείο του χωριού. Από το ελαιοτριβείο, ένας κάθετος δρόμος προς το βουνό, σε απόσταση περίπου 150-200 μέτρων οδηγεί στα θερμοκήπια του Όμηρου Μορφάκη με αγγουράκια και ντομάτες. Στα δεξιά μας, ένας άλλος κάθετος δρόμος πάνω στην κεντρική αρτηρία καταλήγει στην παραλία και το εξοχικό κέντρο «Ριβιέρα». Λίγα μέτρα δυτικότερα, σ’ ένα βραχώδες ύψωμα βρίσκεται το παλιό Κοιμητήριο του χωριού.
Επιστρέφουμε στον κεντρικό δρόμο και συνεχίζουμε το ταξίδι μας. Προσπερνούμε το Aphrodite’s Pottery στα δεξιά μας και συναντούμε στα αριστερά μας το μπακάλικο και καφενείο του Λάρκου Κοτζιαμάνη και ακολούθως συναντούμε δεξιά μας άλλο έναν κάθετο δρόμο που οδηγεί και αυτός στην παραλία του Λουτρού. Η συνοικία Λουτρό είναι γεμάτη από όμορφα εξοχικά σπιτάκια μέχρι τη θάλασσα.
Συνεχίζουμε στον κεντρικό δρόμο. Λίγα μέτρα πιο δυτικά, στα αριστερά, σχεδόν απέναντι από το σπίτι του δασκάλου Μαυρομάτη και δίπλα από το σπίτι του Γιάννη Κλεάνθους, ένα στενό δρομάκι οδηγούσε στο τουρκοκυπριακό χωριό Τέμπλος όπου όμως μπορούσες να φθάσεις μόνο μέχρι τα θερμοκήπια του Μορφάκη, και τα περβόλια του Γιουτανή και του Αφρικάνου. Από κει και πέρα ο δρόμος ήταν κλειστός από την Τουρκοκυπριακή Ανταρσία του 1963.
Προχωρούμε λίγα μέτρα στον κεντρικό δρόμο, στα αριστερά μας, το Κέντρο του Αθανάση Βασιλειάδη. Απέναντι, παλαιότερα υπήρχε καλύφη όπου έστηνε τη σκηνή του ο καραγκιοζοπαίχτης Κοκονάς. Αργότερα, κτίστηκε εκεί ο σταθμός βενζίνης του Ανδρέα Βασιλειάδη, γιου του Αθανάση και νυν κοινοτάρχη του χωριού.
Στα αριστερά μας, ένας άλλος κάθετος δρόμος μας οδηγεί προς το Νέο Κοιμητήριο του χωριού, αφού προσπεράσουμε το εργοστάσιο Ν. Κουτσοκούμνη. Τα σπίτια, μέσα σε περιβόλια με λεμονιές. Εκεί βρίσκεται και το σπίτι της Εγγλέζας, ένα τεράστιο σπίτι σε αγγλικό στυλ μέσα σ’ έναν περιφραγμένο κήπο. Το σπίτι αυτό μας φέρνει μνήμες από την αποικιοκρατία, καθώς η αδερφή της ιδιοκτήτριάς του ήταν ανακρίτρια κατά τη διάρκεια του αγώνα της ΕΟΚΑ.
Εδώ βρίσκεται επίσης, η φάρμα αγελάδων του Αντωνή Πράτσου και το χοιροστάσιο του Καμηλάρη.
Επιστρέφουμε στην κεντρική αρτηρία και συνεχίζουμε το ταξίδι μας προς το κέντρο του χωριού. Εδώ, κατά μήκος του δρόμου δεξιά και αριστερά είναι κτισμένα τα καφενεία και τα μπακάλικα του χωριού. Στα αριστερά, το καφενείο, μπακάλικο και κρεοπωλείο του Συμεού, το καφενείο κρεοπωλείο και μπακάλικο του Ευάγγελου, το κουρείο του Χαμπή,, το καφενείο του Αντρέα Σοφού.
Απέναντι, ήταν το κρεοπωλείο του Καμηλάρη, το συνεργατικό παντοπωλείο, το φωτογραφείο του Μαυρομμάτη και δίπλα ήταν το καφενείο του Παλιομούχταρου (Πίστου) που λειτουργούσε και ως ταχυδρομείο.
Εδώ δύο κάθετοι δρόμοι συναντώνται και σχηματίζουν ένα σταυροδρόμι. Ο ένας στ’ αριστερά οδηγεί στα χωριά Τριμίθι και Κάρμι και στη νέα συνοικία Παλιάμπελα.
Στη μια γωνία είναι το εργαστήρι του Ασπρή που έφτιαχνε λουκούμια και η Chartered Bank. Στην άλλη γωνία το κατάστημα υλικών οικοδομής του Οδυσσή Τουμάζου με τις αποθήκες του.
Ο άλλος κάθετος δρόμος, δίπλα από το καφενείο του Πίστου, οδηγούσε στις «Καλύβες» – τα μικρά παραδοσιακά κεντράκια, πάνω στην παραλία, του Γιωρκή, του Ασπρή, του Ρωτοκλή και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια του Περικλή. Ένας μικρός κάθετος αυτού του δρόμου οδηγούσε στη μικρή εκκλησία του χωριού.
Επίσης, σ’ αυτό τον κάθετο δρόμο και απέναντι από το καφενείο του Πίστου, ήταν ο καφενές του Νικολή και η Συνεργατική Τράπεζα.
Πίσω στον Κεντρικό δρόμο, στα δεξιά, το κουρείο του Ττοουλή, το μπακάλικο και ο καφενές του Μαυρουδή, όπου τα καλοκαίρια παρακολουθούσαμε Καραγκιόζη από τον μοναδικό καραγκιοζοπαίχτη Κοκονά που μετακινήθηκε εκεί από την καλύφη του Αθανάση.
Αφήνουμε πίσω μας τα καφενεία και περνούμε το γεφύρι του Βότανου ποταμού (ξηροπόταμος). Στ’ αριστερά μας, τα καινούρια μαγαζιά του Βούρκου, το μεγάλο Supermarket και δίπλα το κέντρο του Στάλη.
Απέναντι από το συγκρότημα του Βούρκου ήταν το Σωματείο του Ίκαρου και πιο πέρα, το σπίτι του κ. Ξερού. Ακριβώς δίπλα, άλλος ένας δρόμος κάθετος οδηγεί ξανά προς την παραλία. Αριστερά μας το σπίτι του Όμηρου Μορφάκη και του Σάββα Κκολή, θύμα της τουρκικής εισβολής, δεξιά μας περιβόλια με λεμονιές, και σπίτια δύο βήματα από τη θάλασσα.
Επανερχόμαστε στον κεντρικό δρόμο. Μετά το καφενείο τού Στάλη το καφενείο του Παρπεττά, το μπακάλικο του Παναή Κουφτερού και το καθαριστήριο του Αντωνάκη. Εδώ, ένας κάθετος δρόμος προς τα αριστερά, οδηγεί στον φούρνο του χωριού, με ιδιοκτήτη τον Τροφή Κτωρίδη.
Πίσω και πάλι στον κεντρικό δρόμο όπου στα αριστερά μας βρίσκεται το Κέντρο Γλετζέδες το οποίο πήρε και πρώτο βραβείο σε όλη την επαρχία για την καθαριότητα του περί το 1963. Αρκετοί πελάτες έκαναν μπάνιο στο 5 μίλι και μετά πήγαιναν για οφτό κλέφτικο στο κέντρο Γλετζέδες τού Κωστή Κασάπη.
Συνεχίζουμε το ταξίδι προς τα δυτικά. Αριστερά μας ο «Πηλός» με τα σπίτια δίπλα από τις ελιές και τις χαρουπιές, δεξιά μας σπίτια κτισμένα μέσα σε λεμονόκηπους. Δυο βήματα παρακάτω στ’ αριστερά, ένας κάθετος δρόμος διασχίζει τα σπίτια του Πηλού και περνά κοντά από το Γήπεδο και το Δημοτικό Σχολείο. Ο ίδιος δρόμος ενώνεται με το δρόμο που οδηγεί προς το Τριμίθι και το Κάρμι.
Συνεχίζουμε την περιδιάβασή μας έχοντας πάντα κύριο άξονα τον κεντρικό δρόμο. Αριστερά μας το θερινό σινεμά του Μωριά και δεξιά μας ο κάθετος δρόμος που οδηγεί στα εξοχικά σπίτια πολλών οικογενειών από τη Λευκωσία, στη Συνοικία του Λάσου, που τα σπίτια φτάνουν ως τη βραχώδη παραλία, το «Κουδελαρκό», τοποθεσία που πήρε το όνομά της γιατί παλιά έλουζαν τις «κουδέλλες» τους οι βοσκοί. Λίγο πιο κάτω, δυτικά, κτίστηκε το ξενοδοχείο «Χρυσαλλίς» που λειτούργησε ένα χρόνο πριν την εισβολή.
Συνεχίζουμε την πορεία μας στον κεντρικό δρόμο και βρίσκουμε στα αριστερά το ζαχαροπλαστείο και στα δεξιά μας το δρόμο που οδηγεί προς τη σπηλιά του Αγίου Φανουρίου και στο εκκλησάκι του Αγίου που κτίστηκε πάνω από τη σπηλιά. Πριν να καταλήξουμε στη σπηλιά του Αγίου Φανουρίου, περνούμε από το Εργοστάσιο του Σεβέρη, μοναδικό στο είδος του για την επεξεργασία του πυρήνα του καρπού της ελιάς, (ζίβανα).
Ξανά στον κεντρικό δρόμο, 100-150 μέτρα πιο πέρα άλλος ένας κάθετος δρόμος στ’ αριστερά μας, μας οδηγεί στη συνοικία του Κάκου και του Μαχαλεπάρη, στην τοποθεσία «Πισσερή».
Σιγά-σιγά πλησιάζουμε προς τα δυτικά όρια του χωριού. Βλέπουμε στα αριστερά μας το τεράστιο αριστοκρατικό σπίτι της οικογένειας Φέκκου, μέσα σ’ ένα δάσος από λεμονιές, και προχωρώντας βλέπουμε στα δεξιά μας ένα τεράστιο τουριστικό συγκρότημα, τις Καμάρες στην περιοχή Τρασιά, που κτίστηκε από την εταιρεία «Λεπτός» και δεν πρόλαβε να λειτουργήσει λόγω της εισβολής. Εδώ τελειώνει το ταξίδι μας στον Αϊ Γιώρκη.
Οι νέοι που έζησαν την τραγωδία του 1974 είναι σήμερα παππούδες. Οι περισσότεροι από τους τότε παππούδες που υπέστησαν "το ποδοβολητό των βαρβάρων ", έφυγαν από τη ζωή με τον καημό της επιστροφής στον αγαπημένο τους τόπο.
Είναι υποχρέωση μας να κρατήσουμε τις ρίζες και τους δεσμούς μας με τον Άγιο Γεώργιο της Κερύνειας, όπως και τα υπόλοιπα κατεχόμενα από τον τουρκικό στρατό εδάφη μας.
Οφείλουμε να μεταλαμπαδεύσουμε και στη νέα γενιά, την πίστη και τον αγωνιστικό παλμό για απελευθέρωση και επιστροφή.
Επιστροφή στη γη, που πρώτη πατήθηκε από τη μπότα του βάρβαρου εισβολέα, στον Άι Γιώρκη μας, στον παράδεισό μας.
Στον Άι Γιώρκη μας θα γυρίσουμε, ως οι νόμιμοι ιδιοκτήτες και όχι σαν προσωρινοί επισκέπτες, όσος καιρός και αν απαιτηθεί.
Αυτή την εντολή παραλάβαμε, αυτή τη σκυτάλη είμαστε υποχρεωμένοι να παραδώσουμε.
Απογραφή Πληθυσμού του 1973
