Το χωριό Άγιος Επίκτητος βρίσκεται έξι χιλιόμετρα ανατολικά της
Κερύνειας. Είναι κτισμένο στη βόρεια πλευρά του Πενταδακτύλου και
συνορεύει δυτικά με το Καράκουμι, το Καζάφανι και το Μπέλλαπαϊς,
στα ανατολικά με την Κλεπίνη και τον Άγιο Αμβρόσιο και στα νότια η
έκταση του φτάνει μέχρι το κάστρο του Βουφαβέντο.
Στη περιοχή υπάρχουν απομεινάρια αρχαίων οικισμών οι οποίοι
χρονολογούνται από τον 4500 π.Χ. Σε μεσαιωνικές πηγές η περιοχή εδώ
αναφέρεται και με το ως Στεφάνη. Με το όνομα αυτό διατηρείται μέχρι
σήμερα η ανατολική περιοχή του χωριού εκεί όπου βρίσκεται και το
κοιμητήριο.
Το όνομα του το πήρε από τον Άγιο Επίκτητο ο οποίος έφτασε εδώ τον
11 ον αιώνα από την Παλαιστίνη, ήταν ένας από τους 300 αγίους
Αλαμάνους. Έζησε και θαυματούργησε εδώ στη σπηλιά που υπάρχει
κάτω από την εκκλησία του χωριού και η οποία είναι αφιερωμένη στο
όνομά του.
Το 1973 αριθμούσε 1252 κατοίκους οι οποίοι ασχολούνταν με τη
γεωργία, τη κτηνοτροφία, εργάζονταν στη γειτονική Κερύνεια αλλά και
στη Λευκωσία.
Το 1974 η ζωή σταμάτησε για όλους τους νόμιμους ιδιοκτήτες αφού η
βαρβαρότητα των τούρκων τους ανάγκασε να φύγουν πρόσφυγες στην
ελεύθερη Κύπρο και στο εξωτερικό. Στο χωριό είχε μείνει αριθμός
εγκλωβισμένων ορισμένοι εκ των οποίων δολοφονήθηκαν. Άνδρες
αιχμάλωτοι μεταφέρθηκαν στη Τουρκία και άλλοι αγνοούνται μέχρι
σήμερα.
Οι κάτοικοι του Αγίου Επικτήτου δεν ξεχνούν, αγωνίζονται όπως
μπορούν και προσπαθούν να μεταλαμπαδεύσουν στη νέα γενιά τα
συναισθήματα και την επιθυμία την επιστροφής στο τόπο τους με
συνθήκες ασφάλειας και ελευθερίας.
Απογραφή Πληθυσμού του 1973
Αγνοούμενοι
Το χωριό μας, ο Άγιος Επίκτητος είχε μεγάλο τίμημα σε αγνοούμενους
τον μαύρο Ιούλιο του 1974. Τις δύσκολες εκείνες ώρες, μέσα στη
σύγχυση και στην απόγνωση τα παλληκάρια μας χάθηκαν άλλοι
πολεμώντας και άλλοι έτσι απλά γιατί ο κατακτητής το αποφάσισε.
Ο Θεός να δώσει να μην ξαναδούμε τέτοιες θλιβερές μέρες να
θρηνούμε νεκρούς και αγνοουμένους. Ο Θεός ας δει τον πόθο στις
καρδιές μας και να χαρίσει καλύτερες μέρες στην αγαπημένη μας γη.
Αντρέας Αλάθκιαστος του Νικολάου
Γεννήθηκε το 1940 στην Κερύνεια, παντρεύτηκε στον Άγιο Επίκτητο την
Παναγιώτα Μολέσκη και είχαν τέσσερα παιδιά. Εργαζόταν ως
οικοδόμος. Κατά τη διάρκεια της εισβολής ήταν απλώς πολίτης.
Θεάθηκε για τελευταία φορά στις 3.8.1974 στον Άγιο Επίκτητο όπου και
συνελήφθη.
Χαράλαμπος Δημητρίου Πολυδώρου
Γεννήθηκε το 1951 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Δημήτρη Πολυδώρου
και της Κακουλλούς Κατσιολή Κυριάκου. Ήταν παντρεμένος με την
Ελένη Ηλία Πιτιλή και είχαν δύο παιδιά. Κατά τη διάρκεια της εισβολής
ήταν απλός πολίτης. Θεάθηκε για τελευταία φορά στις 3.8.74 στον Άγιο
Επίκτητο όπου και συνελήφθη.
Χρίστος (Τάκης) Θεοφάνους (Αμερικάνου)
Γεννήθηκε το 1950 στον Άγιο Επίκτητο γιός του Γεωργίου Θεοφάνους
(Αμερικάνου) και της Ελένης Κυριάκου από το Μπέλλαπαϊς και κατά τη
διάρκεια της εισβολής ήταν ανύμφευτος φοιτητής αρχαιολογίας και
έφεδρος. Θεάθηκε για τελευταία φορά στις 20.7.74 στην Γλικιώτισσας.
Στις 20 Ιουλίου 1974 κατατάγηκε έφεδρος στο 251 ΤΠ, το οποίο έδρευε
στην περιοχή Γλυκιώτισσας. Την ίδια ημέρα οι τουρκικές δυνάμεις
επιτέθηκαν εναντίον του τάγματος με αποτέλεσμα να διαταχθεί
οπισθοχώρηση. Ο Τάκης φαίνεται να εγκλωβίζεται στη περιοχή που
βρισκόταν το στρατόπεδο.
Παναγιώτης Χατζηκαλλής του Γεωργίου
Γεννήθηκε το 1940 στην Καλογραία, παντρεύτηκε στον Άγιο Επίκτητο
την Ζωή Γεώργιου Αμερικάνου και είχαν τρία παιδιά. Κατά τη διάρκεια
της εισβολής ήταν ζαχαροπλάστης στο ζαχαροπλαστείο του Σκανναβή
στη Κερύνεια και έφεδρος. Θεάθηκε για τελευταία φορά στις 25.8.74
στο Συγχαρί. Τα οστά του εντοπίστηκαν το 2008 στο Συγχαρί μαζί με
ακόμα ένα στρατιώτη σε εκταφή τετρακόσια μέτρα νότια από τη Μονή
της Αψιθκιώτισσας.
Ιάκωβος Κακουρής του Γιασουμή
Γεννήθηκε το 1942 στην Περιστερονοπηγή Αμμοχώστου. Παντρεύτηκε
στον Άγιο Επίκτητο την Ελένη Γιαννάτζιη Πούρτακα και είχαν δύο
παιδιά. Κατά τη διάρκεια τους εισβολής ήταν αστυνομικός. Θεάθηκε
για τελευταία φορά στις 23.7.74 στο Καζάφανι. Εντοπίστηκε με άλλα
τέσσερα άτομα στο Καζάφανι σε εκταφή που έγινε το 2005.
Λοΐζος Λοΐζου του Νικολάου
Γεννήθηκε το 1954 στην Καλογραία γιός του Νικόλα Πρωτοπαπά από τη
Καλογραία και της Αντριανής Σωτήρη από Άγιο Νικόλαο Λευκονοίκου.
Κατά τη διάρκεια της εισβολής ήταν ανύμφευτος, στρατιώτης και η
οικογένεια του κατοικούσε στον Άγιο Επίκτητο.
Υπηρετούσε στο 251 ΤΠ. Θεάθηκε για τελευταία φορά στις 20.7.74 σε
ποταμό στο Τριμίθι μαζί με περίπου 60 άλλους στρατιώτες.
Οι στρατιώτες αποφάσισαν να χωριστούν σε ομάδες και να διασπαστούν.
Ο Λοΐζος φαίνεται να μην ακολούθησε. Η περιοχή στην οποία
βρισκόταν καταλήφθηκε στη συνέχεια από τουρκικά στρατεύματα.
Αντρέας Πεπέκκος του Κυπρή
Γεννήθηκε το 1912 στον Άγιο Επίκτητο, κατά τη διάρκεια της εισβολής
ήταν παντρεμένος με την Ελένη Σοφοκλέους και ήταν βοσκός.
Στις 29.8.74 τουρκικά στρατεύματα ανέλαβαν τον έλεγχο του Αγ.
Επικτήτου. Εκείνη τη μέρα ο αγνοούμενος πήγε στη στάνη του
Γεωργίου Αραδιπιώτη στη τοποθεσία Καψάλι. Γύρω στις 5 το απόγευμα
τούρκοι στρατιώτες πήγαν στη μάντρα και συνέλαβαν τον Πεπέκκο
όπως επίσης και τον Αραδιπιώτη. Αφού τους πήραν εκατόν περίπου
μέτρα μακριά από τη μάντρα άφησαν ελεύθερο τον Αραδιπιώτη, πήραν
μαζί τους τον Πεπέκκο και κατευθύνθηκαν προς άγνωστο προορισμό.
Έκτοτε αγνοείται η τύχη του.
Αντρέας Λαφαζάνης του Σωτηρίου
Γεννήθηκε το 1940 στον Άγιο Επίκτητο γιός του Σωτήρη Λαφαζάνη και
της Βαρβαρούς Δημήτρη Μουστάκα. Κατά τη διάρκεια της εισβολής
ήταν δημόσιος υπάλληλος στο Ταχυδρομείο Κερύνειας, ανύμφευτος και
έφεδρος.
Ο Αντρέας κατατάγηκε έφεδρος στο 251 ΤΠ. Στις 22.7.1974 κατά την
οπισθοχώρηση του τάγματος κατέληξε στο Καράκουμι. Το χωριό
καταλήφθηκε την ίδια μέρα με αποτέλεσμα αυτός να εγκλωβιστεί στο
χωριό, στην οικία της Φωτεινής Οντετσιή. Την 30 η Ιουλίου 1974 στις
8.30 το βράδυ ομάδα τουρκοκυπρίων αστυνομικών τον συνέλαβαν μαζί
με τον σύζυγο και τον γιό της Φωτεινής. Τους μετέφεραν στα γραφεία
του αστυνομικού σταθμού Κερύνειας. Την επόμενη μέρα τούρκος
αξιωματικός έπιασε τον Αντρέα όπως και τον επίσης αγνοούμενο
Γεώργιο Λιβαδιώτη και τους οδήγησε προς άγνωστη κατεύθυνση.
Αντρέας Μεσαρίτης του Κώστα
Γεννήθηκε το 1955 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Κώστα Μεσαρίτη
(Καζανόβα) και της Ζωίτσας Κωστή Γιαττούντα. Κατά τη διάρκεια της
εισβολής ήταν ανύμφευτος και στρατιώτης.
Στις 17.8.1974 ο Αντρέας, ο αδελφός του Σωτήρης και άλλοι
συλληφθέντες στη περιοχή Αγίου Δημητρίου και Καϊμακλί
μεταφέρθηκαν στο Σεράι. Έκτοτε αυτός και ο αδελφός του αγνοούνται.
Σωτήρης Μεσαρίτης του Κώστα
Γεννήθηκε το 1951 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Κώστα Μεσαρίτη
(Καζανόβα) και της Ζωίτσας Κωστή Γιαττούντα. Κατά τη διάρκεια της
εισβολής ήταν ανύμφευτος και έφεδρος.
Στις 17.8.1974 ο Σωτήρης, ο αδελφός του Αντρέας και άλλοι
συλληφθέντες στη περιοχή Αγίου Δημητρίου και Καϊμακλί
μεταφέρθηκαν στο Σεράι. Έκτοτε αυτός και ο αδελφός του αγνοούνται.
Σωτήρης Θαλασσινός του Αντρέα
Γεννήθηκε το 1947 στο Μπέλλαπαϊς, παντρεύτηκε στον Άγιο Επίκτητο
την Χρυστάλα Παντελή Σιαξιατέ και είχαν ένα παιδί. Κατά τη διάρκεια
της εισβολής ήταν αστυνομικός. Θεάθηκε για τελευταία φορά στις
25.8.74 στην Άσσια. Τα οστά του εντοπίστηκαν σε εκταφή το 2021 στο
χωριό Αγιά.
Κυριάκος Οδυσσέα του Οδυσσέα
Γεννήθηκε το 1931 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Οδυσσέα Κυριάκου και
της Μαρίτσας από τον Άγ. Αμβρόσιο, παντρεύτηκε τη Δέσποινα
Τουμπουρή και είχαν πέντε παιδιά. Κατά τη διάρκεια της εισβολή ήταν
απλός πολίτης. Θεάθηκε για τελευταία φορά στον Άγιο Επίκτητο στις
3.8.74.
Στις 3.8.1974 ο Κυριάκος μαζί με άλλους ελληνοκύπριου οδηγήθηκαν
στον αστυνομικό σταθμό στο Σεράυ και στη συνέχεια τους επέστρεψαν
πίσω στην πλατεία του χωριού τους. Εκεί, στη παρουσία και των
υπόλοιπων συγχωριανών τους δόθηκε οδηγία από τούρκους
στρατιώτες να μπούν σε λεωφορείο και κατευθύνθηκαν σε άγνωστο
προορισμό.
Τάκης Χαραλάμπους του Ιακώβου
Γεννήθηκε το 1948 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Ιάκωβου Χαραλάμπους
(Γιακούμα) και της Ειρήνης Χρίστου Σταυρίδη. Κατά τη διάρκεια της
εισβολής ήταν ανύμφευτος και έφεδρος. Θεάθηκε για τελευταία φορά
στις 22.7.74 στο Πέντε Μίλι Κερύνειας.
Στις 20 .7.1974 μαζί με τον Αντρέα Χατζημανώλη κατατάγηκαν έφεδροι
στο 251 Τ.Π, το οποίο την πρώτη μέρα της εισβολής επάνδρωνε θέσεις
μάχης στο Πέντε Μίλι. Εξαιτίας των επιθέσεων που δέχτηκαν από τα
τουρκικά στρατεύματα οι στρατιώτες, ανάμεσα στους οποίους και ο
Τάκης αναγκάστηκαν να οπισθοχωρήσουν προς την περιοχή του χωριού
Τέμπλος. Το πρωί της 22ας Ιουλίου αδελφός του αγνοουμένου μαζί με
επτά άλλους στρατιώτες έφυγαν από το Πέλλα-Πάις και κατευθύνονταν
προς την Κερύνεια. Ενώ βρίσκονταν στην περιοχή των χωριών Τέμπλος
και Άγιος Γεώργιος Κερύνειας είδε τον αγνοούμενο αδελφό του μαζί
με δύο άλλους στρατιώτες να κατευθύνονται προς την περιοχή
‘Τζύκλος’ όπου βρίσκονταν άνδρες των Η.Ε. Έκτοτε χάνονται τα ίχνη
τους.
Αντρέας Χαραλάμπους του Γεωργίου Τρυπόφτα
Γεννήθηκε το 1954 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Γεώργιου Τρυπόφτα και
της Καλυψώς Δημητρίου Χατζηγιωρκάτζιη από τη Κερύνεια. Κατά τη
διάρκεια της εισβολής ήταν ανύμφευτος. Θεάθηκε για τελευταία φορά
στις 25.7.74 στο Μπέλλαπαϊς. Τα οστά του εντοπίστηκαν σε εκταφή που
έγινε το 2010 στο Συγχαρί.
Παναγιώτης Σταύρου Πουργουρίδη
Γεννήθηκε το 1952 στο Καϊμακλί. Μητέρα του ήταν η Ελένη Χριστοφή
Μιχάηλου (αδελφή του Σωτήρη Σκάρου) και πατέρας του ο Σταύρος
Πουργούρης από τον Καραβά. Εργαζόταν σε ξενοδοχείο στη Λευκωσία.
Κατά τη διάρκεια της εισβολής ήταν ανύμφευτος και έφεδρος
ανθυπολοχαγός. Τελευταία φορά θεάθηκε στο γκαράζ Παυλίδη στη
Λευκωσία.
Ο Παναγιώτης κατατάγηκε ως έφεδρος στην 33 η ΜΚ. Στις 23.7.1974
μαζί με τον γαμπρό του αποφάσισαν να φύγουν από το Μπέλλαπαϊς.
Ενώ προχώρησαν λίγο έξω από το χωριό αποφάσισε να επιστρέψει για
να πάρει νερό και να δει τον παππού του που διέμενε στο Μπέλλαπαϊς
λέγοντας ότι θα επέστεφε σε 15 λεπτά. Έκτοτε αγνοείται.
Σωτήρης Κούσπου του Αντρέα
Γεννήθηκε το 1944 στον Άγιο Επίκτητο, γιός του Αντρέα Κούσπου και
της Ελένης Θεοφίλου Παναγή. Κατά τη διάρκεια της εισβολής ήταν
νυμφευμένος στον Άγιο Αμβρόσιο, είχε τρία παιδιά και ήταν έφεδρος
στο 251 ΤΠ. Θεάθηκε για τελευταία φορά στις 20.7.74 στη Γλυκιώτισσα.
Πέτρος Σάββα του Αντωνίου
Γεννήθηκε το 1951 στον Άγιο Αμβρόσιο Κερύνειας. Παντρεύτηκε στον
Άγιο Επίκτητο την Ευρυδίκη Χρίστου Τουμπουρή και είχαν ένα παιδί.
Κατά τη διάρκεια της εισβολής ήταν έφεδρος. Θεάθηκε για τελευταία
φορά στις 20.7.74 στην Κερύνεια.
Στις 20/07/74 ο αγνοούμενος κατατάγηκε έφεδρος στο 251 Τ.Π., στην
Γλυκιώτισσα.
Οι κληρωτοί στρατιώτες και οι έφεδροι που κατατάγηκαν στο τάγμα
επάνδρωναν θέσεις μάχης στην περιοχή Γλυκιώτισσας.
Στις 11 το πρωί της 22ας Ιουλίου τουρκικά στρατεύματα επιτέθηκαν
εναντίον των θέσεων της στρατιωτών με αποτέλεσμα να διαταχθεί
οπισθοχώρηση και ανασυγκρότηση πάνω από το χωριό Τέμπλος. Εκεί
δέχτηκαν πυρά από τούρκους στρατιώτες με αποτέλεσμα να
αναγκαστούν να οπισθοχωρήσουν. Κατά την οπισθοχώρηση
εξαφανίστηκαν τα ίχνη του.
Χριστάκης Νεοκλέους Νεοκλή
Γεννήθηκε το 1947 στον Αγρό. Αρραβωνιασμένος με διεύθυνση
διαμονής Άγιος Επίκτητος. Ήταν αστυνομικός και υπηρετούσε στον
αστυνομικό σταθμό Κερύνειας. Στις 25.7.1974 αυτός με άλλα
δεκαπέντε άτομα, εκ των οποίων κάποιοι εντοπίστηκαν στο Συγχαρί και
στο Βουνό, προσπαθούσαν να διαφύγουν από τη περιοχή της
Αψιθκιώτισσας προς τα νότια και έπεσαν σε ενέδρα. Έκτοτε τα ίχνη του
αγνοούνται.
Οι Κυριάκος Οδυσσέα του Οδυσσέα, Χαράλαμπος Δημητρίου
Πολυδώρου του Δημητρίου και Αντρέας Αλάθκιαστος του Νικολάου
επιλέγονται και συλλαμβάνονται μαζί στην πλατεία του χωριού όπου
είχαν μαζέψει οι τούρκοι όλους τους εγκλωβισμένους.
